Cykl wydarzeń związanych z Cmentarzem na Rossie, historii śmierci i kulturze pamięci
W 2026 r. przypada 225. rocznica założenia Cmentarza na Rossie. Z tej okazji Agencja ds. Rewitalizacji Starego Miasta w Wilnie zaprasza na cykl wydarzeń „Wileński Cmentarz na Rossie: historia, dziedzictwo i pamięć”, organizowany w ramach Europejskich Dni Dziedzictwa.
Rossa, założona w 1801 r. jako pierwszy cmentarz poza historycznymi granicami Wilna, jest dziś jednym z najważniejszych miejsc pamięci miasta. To wyjątkowa, wielokulturowa przestrzeń, w której historia Wilna zapisana jest nie tylko w nagrobkach i inskrypcjach, lecz także w sztuce, tradycjach pogrzebowych, pamięci mieszkańców oraz otaczającej ją przyrodzie.
Od września do października odbędą się wykłady, wycieczki i dyskusja poświęcone historii nekropolii oraz różnym aspektom dziedzictwa i pamięci związanym z Rossą. W programie znalazły się m.in. spotkania dotyczące kultury śmierci w Wielkim Księstwie Litewskim, inskrypcji nagrobnych, wielonarodowej pamięci Wilna, sztuki i fotografii cmentarnej, mitologii litewskiej, polityki pamięci w czasach sowieckich oraz roślinności cmentarzy.
W wydarzeniach wezmą udział badacze, historycy, historycy sztuki, etnolodzy i specjaliści ds. dziedzictwa kulturowego z Litwy i Polski, wśród nich dr Mindaugas Paknys, dr Kšištofas Tolkačevskis (Krzysztof Tołkaczewski), dr Bartłomiej Gutowski, dr Radvilė Racėnaitė, doc. dr Nerija Putinaitė, dr Magdalena Gutowska oraz Ilona Lewandowska.
19 września, godz. 13.00 - wycieczka „Gdy śmierć spotyka się z pamięcią: odczytywanie inskrypcji na Cmentarzu na Rossie”.
21 września, godz. 17.00 - wycieczka „Cmentarz na Rossie: wielonarodowa pamięć Wilna”. Wycieczkę w jęz. litewskim będzie prowadzić przewodniczka i członkini SKOnSR Alina Obolewicz. (Uwaga! Rejestracja została zakończona, wszystkie miejsca są już zajęte, nie ma wolnych miejsc).
26 września, godz. 14.00 - wycieczka „Panteon Cmentarza na Rossie: historie wileńskich osobistości“. Wycieczkę w jęz. litewskim będzie prowadzić przewodniczka Liuda Matonienė. (Uwaga! Rejestracja została zakończona, wszystkie miejsca są już zajęte, nie ma wolnych miejsc).
28 września, godz. 17.30 - wykład dr. Bartłomieja Gutowskiego „Obrazy pamięci. Cmentarze Wilna między sztuką, fotografią i dokumentacją” - po polsku z tłumaczeniem na litewski.
8 października, godz. 17.30 - wykład doc. dr Neriji Putinaitė „Polityka śmierci w sowieckiej Litwie”.
10 października, godz. 10.00 i 14.00 - spacery dr Magdaleny Gutowskiej „Cmentarz na Rossie. Historie zapisane w kamieniu” w języku polskim i angielskim.
20 października, godz. 17.30 - wykład Ilony Lewandowskiej „Człowiek, który ratował ludzi: Andrzej Gdowski i Cmentarz na Rossie”.
21 października, godz. 16.00 - dyskusja „Cmentarze na Rossie w XXI wieku: ochrona i pielęgnacja”.
Udział we wszystkich wydarzeniach jest bezpłatny. Na część wydarzeń obowiązuje rejestracja pod adresem: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
Organizator: Agencja ds. Rewitalizacji Starego Miasta w Wilnie
Finansują: Departament Dziedzictwa Kulturowego przy Ministerstwie Kultury oraz Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej w Wilnie
Partnerzy: Narodowy Instytut Polskiego Dziedzictwa Kulturowego za Granicą POLONIKA oraz Instytut Polski w Wilnie